build free website

KARDEŞ KISKANÇLIĞI

            Kardeşler arasındaki çatışmalar, birden fazla çocuğu olan her ebeveynin en çok sorun yaşadığı konudur. Kardeş kıskançlığı, çocukların anne ve babalarını çok sevmesinden kaynaklanan doğal bir duygudur. Bu duygu, çocuğun en değerli varlığı olan anne babasını kardeşi ile paylaşamamasından ve güvensizlikten kaynaklanır. En temel nedeni o zamana kadar kendine yöneltilen ilginin ve dikkatin kardeşine yöneltilmesinden duyulan rahatsızlıktır.

Kardeş kıskançlığını arttırma veya azaltmada ebeveynlerin rolü büyüktür. Ebeveynlerin tutum ve davranışları, düşmanca duyguların bastırılmasına neden olabilir veya güvenli bir şekilde açığa çıkmasına yardımcı olabilir. Burada önemli olan anne babanın çocuğun duygusunu anlaması ve başa çıkabilmesi için ona yardımcı olmasıdır.

Kardeş kıskançlığı belirtileri:

Bazı çocuklar kardeşlerine duydukları kıskançlığı sözleriyle dile getirir, bebeği sevmediğini, evden gitmesini istediğini söylerler. Bazı çocuklar ise ebeveynin sevgisini kaybetme korkusundan dolayı duygularını bastırarak kardeşine aşırı sevgi gösterirler.

Kardeşini kıskanan çocuklar üzüntü, öfke, intikam alma ve sevgi, koruma gibi çelişkili duyguları yaşarlar.

Daha önceden kazanılmış davranışlarda gerileme olabilir, alt ıslatma, parmak emme, bebeksi konuşmalar gibi. Böylelikle kaybettikleri ilgiyi tekrar kendi üzerlerine çekmeye çalışırlar.

Kıskançlığı yoğun olarak yaşayan çocuklar, kardeşlerine fiziksel zarar verebilirler: çimdiklemek, vurmak, düşürmek gibi.

Baş ağrısı, mide bulantısı gibi psikosomatik belirtiler gösterebilirler.

Kıskançlığı önlemek için neler yapılabilir:

Öncelikle anne babanın endişelerini kontrol altına alması gerekir.

Yeni kardeşle birlikte ortaya çıkacak değişiklikler anlatılmalı ve kardeşin bakımı ile ilgili çocuktan yardım istenmelidir.

Çocuk bu duygusundan dolayı suçlanmamalı ve azarlanmamalıdır. Burada önemli olan ebeveynlerin çocuğa karşı tutumu ve onun bu duygusuyla nasıl başa çıktığıdır. Çocuğun anlaşıldığını bilmeye ihtiyacı vardır.

Anne bir çocukla ilgilenirken baba da diğer çocukla ilgilenerek iş bölümü yapılmalıdır.

Bebeğe ismi ile hitap edilmelidir.

Kıskanmasın diye aşırı hoşgörülü olmak, durumu kötüleştirecektir.

Çocuğun rutinleri mümkün olduğu kadar aynı şekilde devam ettirilmelidir.

Eve gelen misafirler, sadece küçük kardeşle ilgilenmemeleri konusunda uyarılmalıdır.

Ailece birlikte etkinlikler planlanmalıdır.

Çocuğun düşmanca duygularını sembolik ya da yaratıcı (resim çizmek, hikâye yazmak gibi) bir şekilde ifade etmesine yardımcı olunmalıdır.

Eşit miktarlar için endişelenmek yerine, her çocuğun kişisel ihtiyacına göre hareket edilmeli ve adil olunmalıdır.

Eşit olarak sevdiğinizi iddia etmek yerine onların sizin için nasıl biricik olduğunu gösterin.

TÜM MAKALELER

YAZAR BİLGİLERİ

Uzm. Kl. Psikolog Nurcihan ALPAYDIN