site creator

DUYGU KARMAŞASINDA SINIR TANIMAYAN KARAKTER: SINIR KİŞİLİK

         Sınır kişilik, diğer adıyla borderline kişilik son zamanlarda bir çok kişi tarafından bilinen bir tanımlama olmaya başladı. Bu da toplumda sayılarının arttığına işaret sanırım. Gençlerin kendi aralarında birbirlerine bu ifadeyi kullandıklarını çok duyuyorum. Duygularında ve davranışlarında tutarsızlık gördükleri kişilere borderline tanısını koyuveriyorlar. Peki nedir bu sınır kişilik ?

          En önemli ve göze çarpan özellikleri yücelik ve değersizlik duyguları arasında sıkça gidip gelmeleri. Kendilerini başarılı, değerli, ideal özelliklere sahip biri olarak düşünürken, birden değersiz ve çok önemsiz biri olarak algılayabiliyorlar. Kendilik algısında ve duygulanımda tutarsızlıklar ve ani dürtüsel davranışlar ilişkilerine de kolaylıkla yansıyabiliyor. Ilişkide oldukları kişiyi aşırı değerli görürken birden dünyanın en aşağılık ve kötü insanı gibi algılayıp, nefret duymak, sonuç olarak da saldırgan ve kötü davranışlarda bulunmak belirgin özelliklerinden biri. Borderline biri ile yakın ilişki halindeyseniz bu gitgelleri sıklıkla gözlemleyebilirsiniz ve öfkesinden payınızı almanız için herhangi bir davranışta bulunmanıza gerek yoktur. Gayet normal bir davranışınızı bambaşka bir şekilde algılayabilir ve bunun sonucunda nefretinin hedefi olabilirsiniz. Kendilik algısındaki bu karmaşa ahlaki değer anlayışlarında da değşkenliklere neden olur genellikle. Örneğin ilişkilerde yaşanan cinsel teması, bir gün gayet normal karşılarken başka bir gün ahlaksız bir davranış olarak değerlendirdiğini duyabilirsiniz. 

           Terk edilmekten aşırı derecede korkan ve bundan kaçınmak için çılgınca çaba harcayabilen sınır kişilik, ilişkilerinde aşırı şüpheci, irdeleyici ve güvensiz olur. Ilişkiyi kolaylıkla cehenneme çevirebilir. Birlikte olduğu kişinin uzaklaştığını fark ettiğinde yoğun pişmanlık ve utanç duyguları içinde özür dilemesi ihtimali yüksektir ama bu birşeyleri düzelteceği anlamına gelmez. Bu davranışlar kısırdöngünün bir parçasıdır sadece. 

            Kendine zarar verme olasılığı yüksek olan sınır kişilik karakteri, sonunu düşünmeden ani eylemlerde bulunabilir. Madde yada alkol kullanımı, aşırı derecede para harcama, tıkanırcasına yemek yeme, tehlikeli araç kullanma, uygunsuz cinsel ilişki gibi davranışlar gösterebilir. Intihar girişimleri, kendi bedenine zarar verme gibi davranışlarda bulunabilir. Zaman zaman intiharı tehdit olarak da kullanabilir.

             Duygu durumu çok kısa aralıklarla değişkenlik gösterir. Öfke, üzüntü, kaygı, nefret, sevinç gibi duyguları ardarda yaşayabilir. Öfkesine hakim olmakta zorlanır ve basit bir olayda bile aşırı öfke tepkileri gösterebilir. Eşyaları fırlatma, çığlık atma, kendine ve çevresine zarar vermeye çalışma, kendini yerden yere atma gibi aşırı reaksiyonlarda bulunabilir. Sonrasında yaşadığı utanç ve suçluluk duyguları, değersizlik duygularını tekrar yoğun yaşamasına neden olur. Depresyona meyilli bir karakterdir ve sıklıkla depresyon belirtileri gösterir.

              Sınır kişilik sorunu yaşayan kişiler kendilerini sürekli boşlukta hisseden kişilerdir.             Bu yüzden yalnız kalmakta zorlanırlar. Birilerinin varlığına ihtiyaç duyarlar. Terk edilme kaygılarıyla mücadele etmek için sürekli uğraşırlar ve sık sık sevgili değiştirebilirler. 

              Genellikle gençlik dönemlerinde beliren sınır kişilik, saldırganlık, intihar girişimleri gibi nedenlerle zor olayların yaşanmasına neden olmazsa orta yaş dönemlerinde yatışabilir. Tedavi süreci uzun ve zordur. Madde bağımlılığı, alkol sorunları terapi sürecini zorlaştıran etkenlerdir. Sorunlarıyla yüzleşmek sıkıntılarını arttırdığı için terapiye başlasalar bile genellikle devam etmezler. Devam eder ve terapi sürecine uyum sağlarlarsa olumlu sonuçlara ulaşmak kolaylaşır.

TÜM MAKALELER

YAZAR BİLGİLERİ

Uzm. Psikolog Semra EKİNCİ